Friday, 19 April 2013

Páirt a ceathar: Mícro organach
Bíonn Mícro Oganach ina chonaí faoin talamh san ithir. Dhéanann siad níos mó na mar a ceapfadh. 
Mar shampla ní beidh péist talún abalta marachtáil faoin talamh gán ocsaigin. Leis an ocsaigin faoin talamh is feider leo marachtáil ann. Bíonn péist talúin freisin ag dheanamh poll beag san ithir , agus leis é sin is feider uisce a scapadh tríd an ithir i bhfád níos fearr. Gan na poill béag le haghaidh uisca agus aewr san talamh ní fhasann na plandaí i gceart.

Páirt a trí: Ocsaigin

      Tá ocsaigin an tríu páirt den ithir.Tá ocsaign an tabhactach le haghaidh plandaí chun fás i ithir. Tá orthu ocsaigin a thógáil isteach chun a bia féin a dhéanamh, freisin tá sé le haghaidh riosparáid na plandaí agus na fréamhacha. Bíonn ar nithí beo ocsaigin a fháil san ithir chun marachtáil a dhéanamh.

Friday, 12 April 2013

Páirt a dó : Iarsmaí plandaí/ainmhí

Nuair a bhfuil bás a fháil ag duilleog crainn thiteann sé as. Nuair a thiteann sé síos bíonn sé ina lui ar an talamh. Ní thógann aon duine smaoineamh eile faoi.Cheapann daoine go piocann daoine eile suas na duilleoga. De gnáth nú thagann duine le hghaidh iad a phioc suas.

Cad a tharlíonn na go thosaíonn an duilleog ag briseadh síos ar an t6alamh isteach go dtí píosaí níos lú. Tar éis tamaill níos faide briseanna gach píosa den duilleog isteach go dtí rud a bhfuil mar ithtir. Ansin meascan na píosaí den duilleog isteach san fear nó ait eile. Anois tá an duilleog mar páirt nua den ithir. Tá an próiséas céinne ag aon planda máirbh eile.

Tá sé an próiseás céinne le ainmhi máibh. Itheann ainmhi níos lú an corp, agus briseann aon rud faghta isteach go dtí an ithir. An taon rud nach briseann síos go taipí na an creathlach  ainmhí. Thógann sé go leor am ach is feider leis bris síos.

Friday, 15 March 2013


Páirt a haon: Uisce

Tá uisce an rud is nadurtha a
bhfui ar an domhaoin seo.

 Gan uisce ní beidh ainmhí
 nó aon rud beo.

Tá uisce deanta as dhá páirt,dhá páirt
 Hidrigin agus páirt amhain Ocsaigin.
 Tá an ainm eollaíocht ar usice,H2o.

Deitear nach feider Ithir a dhéanamh gan an cabhair ó uisce. Is é uisce an príomh páirt den ithir. Bíonn an uisce ag boga san ithir ag bog einsímí agus bia le haghaidh plandaí thart anáit. Gan an uisce ní feider leis plandaí bia a fháil.

Ithir

Tá mo tionscneamh Tír Eolais bunaithe ar Ithir. Pioc mé ithit mar gheall go bhfuil sé rud an simplí ach gan é ní beidh an plandaí,ainmhí agus saol.

                Ithir

Tá ithit deanta as cúig príomh páírt.

Gan aon ceann de na páírteanna ní
feider leis beith mar ithtir.

ØUisce
Ø Iarsmaí plandaí/ainmhí
Ø Ocsaigin
Ø Mícro organach